Chaotisch, laat en gelukkig

Uit Bijbelse Boeken en Preken

Hoe zondagen te overleven met kleine kinderen

Bijna alles aan het hebben van een jong gezin werkt in tegen de regelmatige betrokkenheid van meerdere uren op de zondagmorgen.

Alleen al iedereen fysiek de deur uit krijgen en in hetzelfde voertuig (op welk moment van de dag, op welke dag van de week dan ook) kan het gevoel geven van de een of andere uitgekiende militaire operatie – zij die slapen wekken, zij die niet stil kunnen zitten erbij halen, voeden van zij die honger hebben (van verschillende leeftijden, naar gelang de eetlust en wat men al dan niet lekker vindt), bij elkaar passende sokken vinden (of enigszins bij elkaar passende sokken) voor verschillende voetmaten, voldoende rantsoen inpakken voor de troepen tot de lunch (heel veel porties, onredelijk veel porties), een ander outfit voor de 2-jarige vinden want ze heeft net haar ontbijt over haar hele jurk gekliederd, voorkomen van die driftbui of vieze luier vlak voor vertrek (er is iets met die laatste vijf minuten dat het ergste in kinderen naar boven brengt, letterlijk en figuurlijk).

En als u de kerk haalt voordat de dienst afgelopen is, moet u verschillende specifieke, doelgerichte tactieken aanscherpen om elk kind rustig, stil en oplettend te houden. Voor de anderen onder u die geen kinderen hebben, als een kind opeens begint te huilen een paar zitplaatsen verderop en u afleidt, zie dan niet het wonder over het hoofd dat hij of zij niet huilde, riep of gniffelde in de afgelopen dertig minuten (en doe een schietgebedje voor mamma en pappa).

In de laatste zes jaar (sinds onze eerste geboren is) ben ik gaan geloven dat de geestelijke oorlog intenser wordt tussen 5 uur zaterdagochtend en de zondagmiddag. Ik ben ervan overtuigd dat Satan demonische versterking stuurt om zoveel chaos te veroorzaken als verduiveld maar mogelijk is. Om zeker te stellen, jonge gezinnen zijn vast niet de enige die geneigd zijn het kerkbezoek over te slaan maar ze hebben evenveel redenen als anderen (en vaak meer). De Bijbel daarentegen stelt duidelijk dat we juist meer redenen hebben om hoe dan ook wel te gaan.

Onvolkomen vreugde

God geeft ons, ouders, veel argumenten om in de kerk te blijven verschijnen, maar als vader van drie kinderen jonger dan 7, houd ik ervan om er nog meer te vinden. De apostel Johannes schijft aan een kerk die hij goed kent:

Hoewel ik u nog veel te zeggen heb, wil ik dit niet doen met inkt op papyrus. Ik hoop naar u toe te komen en persoonlijk met u te spreken; dan zal onze vreugde volkomen zijn (2 Johannes 12)^[1]

Onze trouwe aanwezigheid op zondagmorgen is al die moeite en extra uitgaven waard omdat sommige waardevolle vreugde niet mogelijk is als je niet bij elkaar komt. “Hoewel ik u nog veel te zeggen heb,” zegt Johannes, “inkt en papyrus zijn niet toereikend.” Het zijn dezelfde mensen, het is dezelfde betekenis, de woorden kunnen zelfs min of meer dezelfde zijn maar iets is er anders wanneer deze woorden tijdens fysieke aanwezigheid worden gedeeld. Johannes heeft de spirituele kracht van regelmatig samenzijn leren kennen.

Johannes had natuurlijk veel te zeggen via de schrift (vijftig hoofdstukken in vijf boeken in de Bijbel), en hij schreef over enige van de meest serieuze en spannendste feiten van het universum. En toch wist ook hij dat sommige woorden veel beter persoonlijk gezegd (en gehoord) konden worden. Sommige feiten worden beter ondervonden, gezien en ervaren van aangezicht tot aangezicht. Hij wist dat de volheid van zijn christelijk geloof en vreugde niet gevoeld konden worden vanaf een veilige afstand.

Aanwezigheid maakt vreugde volmaakt op een manier die met technologie (zoals pennen en inkt en HD-camera’s) niet kan. Dat is een reden waarom jonge gezinnen alle moeite doen die het maar kost om elke week weer naar onze kerkbanken te komen. Meer dan wat dan ook willen we dat ons gezin blij is met God – en volkomen vreugdevol zijn in God vereist consequent samen zijn met de mensen van God onder het woord van God.

Dat uw vreugde volkomen moge zijn

Johannes’ tweede brief is niet de enige plek waar hij het heeft over deze volkomenheid van de vreugde. Eigenlijk kan men beweren dat zijn evangelie en brieven een lange poging waren om deze vreugde in ons te laten opbloeien. Hij zegt uitdrukkelijk in zijn eerste brief: “We schrijven u deze brief om onze vreugde volkomen te maken” (1 Johannes 1:4). Wanneer u die lijn terug volgt door zijn evangelie, ziet u dat zijn vreugde geen mooie versiering is langs de rand van het bord der christendom maar de zoetheid in elke gang van de maaltijd en bij elke beet.

Als Jezus zich voorbereidt om naar het kruis te gaan, bijvoorbeeld, zegt hij tegen zijn discipelen: “Dit zeg Ik tegen jullie om je mijn vreugde te geven, dan zal je vreugde volkomen zijn” (Johannes 15:11). Jezus maakte niet gewoon zeker dat hun leer goed in elkaar zat en nauwkeurig was maar dat hun harten vol waren. Hij wou dat de waarheid in hen zat om vol vuur te raken. Christus kwam, gaf lessen, deed wonderen, stief en herrees niet simpelweg voor de waarheid en gerechtigheid maar voor de vreugde – dat zijn vreugde in ons aan zou worden gestoken en vlam zou vatten.

Een hoofdstuk later zegt Jezus tegen diezelfde mannen: “Tot nu toe hebben jullie niets in mijn naam gevraagd, maar vraag het en je zult het ontvangen. Dan zal je vreugde volkomen zijn” (Johannes 16:24). Vreugde is het ultieme antwoord op al onze gebeden. Wij bidden, en blijven bidden, zodat we een diepte en intensiteit van blijdschap kunnen proeven, die we anders niet hadden ervaren. En dan, een paar verzen verder, zegt hij:

Je zult bedroefd zijn, maar je verdriet zal in vreugde veranderen ... Jullie hebben nu verdriet, maar Ik zal jullie terugzien, en dan zul je blij zijn, en niemand zal jullie je vreugde afnemen. (Johannes 16:20, 22)

Dus als Johannes schrijft: “Ik hoop naar u toe te komen en persoonlijk met u te spreken; dan zal onze vreugde volkomen zijn,” zit die vreugde voor hem boordevol betekenis. Het is een luide weerklank van zijn laatste uren met Jezus en de honderden uren die ze eerder samen doorbrachten – lopen op dezelfde wegen, eten van hetzelfde voedsel, ervaren van dezelfde herinneringen, dienen van dezelfde behoeftige mensen.

Deze vreugde, voor Johannes, gaat niet simpel over de inwisseling van goed gezelschap; dit komt dichtbij de kern van wat het betekent om Jezus te volgen. Wij zijn geschapen, opgeroepen, verlost en opgedragen om samen vreugde te vinden – om schouder aan schouder God te ontmoeten, niet slechts via wifi.

Gezinnen geschapen voor een lichaam

Deze vreugde kan niet volkomen worden via een livestream omdat onze zielen uiteindelijk niet gemaakt zijn voor liederen en preken; we zijn gemaakt om deel uit te maken van een lichaam. De apostel Paulus schrijft:

Een lichaam is een eenheid die uit vele delen bestaat; ondanks hun veelheid vormen al die delen samen één lichaam. Zo is het ook met het lichaam van Christus … Tegelijk bestaat een lichaam niet uit één deel, maar uit vele. (1 Korintiërs 12:12, 14)

Gezinnen die steeds het kerkbezoek overslaan zijn als afgehakte handen of op hol geslagen oogbollen. We zouden dan niet alleen lelijk zijn maar ook functioneel nutteloos, En niet alleen nutteloos maar we doen het lichaam dat ons nodig heeft, kwaad – spirituele amputaties. Waar is het zintuig voor gehoor? Thuis, onder de dekens, alweer kijkend naar de livestream. Waar is het zintuig voor geur? Extra aan het rusten want het is te lastig om naar buiten te gaan. Waar is het zintuig voor vreugde? Het is gesmoord en afgezwakt door onze afwezigheid.

Christelijke vreugde hangt af van regelmatige fysieke aanwezigheid want zo werkt een lichaam.

Dan zullen we, door ons aan de waarheid te houden en elkaar lief te hebben, samen volledig toegroeien naar Hem die het hoofd is: Christus. Vanuit dat hoofd krijgt het hele lichaam samenhang, en wordt het ondersteund en bijeengehouden door alle gewrichtsbanden. Ieder deel draagt op eigen wijze bij tot de groei van het lichaam, dat zo zichzelf opbouwt door de liefde. (Efeziërs 4:15-16)

Net als Paulus, wist Johannes dat deze vreugde zich ontvouwt in echte, continue relaties van aangezicht tot aangezicht. Per slot van rekening gaf hij ons Jezus’ allesbepalende opdracht: “Ik geef jullie een nieuw gebod: heb elkaar lief. Zoals Ik jullie heb liefgehad, zo moeten jullie elkaar liefhebben. Aan jullie liefde voor elkaar zal iedereen zien dat jullie mijn leerlingen zijn” (Johannes 13:34-35). Hoe kan de wereld herkennen wie bij Jezus is geweest? Door hoe wij van elkaar houden. En hoe kunnen we van elkaar houden zonder ons eraan te binden om elkaar te zien?

Wat gezinnen niet kunnen opbrengen

Toen ik nog single was, verbaasde het me soms waarom het voor gezinnen zo moeilijk was om naar de kerk te gaan. Tuurlijk, er zijn meer haren die gekamd moeten worden en schoenveters die gestrikt moeten worden, maar hoe moeilijk kan dat zijn? Die naïeve verbijstering knalde stuk op de rotsen van onze twee ‘terroristen’. De te nemen horden van het gewone kerkleven met kleine kinderen zijn overduidelijk. Maar luister naar me, andere ouders: de beloningen zijn dat ook.

Geen gezin kan het opbrengen om elke zondagmorgen te blijven zitten tot het einde. Zeker, we zullen niet altijd in de gewenste samenstelling zijn als we komen opdagen, en we zullen waarschijnlijk niet altijd op tijd zijn, maar uiteindelijk zal ons hele gezin gelukkiger zijn door er te zijn geweest. Pen en inkt zijn niet genoeg; evenmin podcasts en e-mails. Wij zijn geschapen voor vreugde in oogcontact en in het schouder-aan-schouder staan in de kerk. Wij zijn geschapen voor een lichaam. Wij zijn geschapen om erbij te horen. En alleen onze aanwezigheid maakt die vreugdevolle saamhorig tot de volle werkelijkheid.

Noot van de vertaler

1. ↑ Bijbelteksten zijn geciteerd uit de Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 (NBV21)