Wat goed, welgevallig en volmaakt is

Uit Bijbelse Boeken en Preken

Gedachten over Romeinen 12:2

Waarschijnlijk herinnert u zich nog dat, toen we onze aandacht richtten op Romeinen 12:2, ik niet veel zei over het laatste deel van dat vers. In vers 2 staat: “U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar u veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.”¹ Ik zei bijna niets over die laatste drie voltooid deelwoorden: goed, volmaakt, welgevallig. Daarom stel ik nu de vraag, Wat zeggen die ons?

Ten eerste zeggen ze ons niet dat er drie verschillende dingen zijn, die God wil: goede dingen, volmaakte dingen en Hem welgevallige dingen. Hij zegt niet dat sommige dingen die God wil goed zijn (maar Hem niet welgevallig) en dat andere dingen Hem welgevallig zijn (maar niet goed).

Met andere woorden, “goed” is een manier om de wil van God te beschrijven en “welgevallig” is een andere manier om deze te beschrijven.

Waar Paulus benadrukt dat “goede” daden de wil van God zijn, zorgt hij ervoor dat we het christendom niet behandelen als een geheimzinnige religie zonder concrete, morele eisen. Hij zegt: er bestaan in de wereld goed en kwaad. God wil het goede. Doe goede dingen en u volgt de wil van God. Beperk het niet bij mysterieuze ervaringen waarmee u uzelf een christen noemt. Vraag uzelf: Wat is goed? En doe dat dan. Dat is de manier om christen te zijn binnen de wil van God.

Maar dat is riskante praat. Het klinkt moralistisch. Wat wil zeggen dat veel “morele” mensen die geen christen zijn, proberen te doen wat “goed” is. Er bestaan morele kruistochten in allerlei soorten die niet gebaseerd zijn op God, laat staan op Christus. Dus Paulus vervolgt en voegt er “welgevallig” aan toe. Hij bedoelt “welgevallig voor God.” Hetzelfde woord wordt gebruikt in vers 1 waar welgevallig expliciet in verband met God staat. (“Stel uzelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst.”)

Dus wat Paulus met dit woord doet, is het “goede” definiëren als goed in relatie tot God. “Met euareston (welgevallig) onderstreept hij het feit dat de goedheid waar het hier om gaat, geen mensgerichte goedheid is maar een goedheid die bepaald is door de openbaring van Gods wil, een zaak van gehoorzaamheid aan Gods geboden” (C.E.B. Cranfield, Romeinen², deel 2, pagina 610). Met andere woorden, het volstaat niet met zeggen dat: “het goede” Gods wil is. Beter is om te zeggen: het goede wordt bepaald door Gods wil. Dat wil zeggen, het goede is wat welgevallig is – voor God. Dat is wat Paulus zegt.

Dan is er nog het andere woord dat de wil van God omschrijft in Romeinen 12:2, namelijk het woord “volmaakt” (teleion). Kan het iets anders zijn? Wel, misschien herinnert u zich nog het verschil dat ik maakte tussen de opgelegde wil van God en de bevolen wil van God in de preek van 22 augustus 2004 (Wat is de wil van God en hoe weten we dat?). Ik zei dat het Nieuwe Testament het aan de ene kant heeft over Gods wil als zijnde alles wat er gebeurt onder Gods almacht inclusief zondig gedrag zoals de moord op Jezus (Handelingen 4:27-28) en de vervolging van christenen (1 Petrus 3:17; 4:19). Maar het aan de andere kant heeft over Gods wil als zijnde dat wat God gebiedt en dat nooit zonde omvat! Bijvoorbeeld: “Het is de wil van God dat u een heilig leven leidt: dat u zich onthoudt van ontucht” (1 Thessalonicenzen 4:3). Wat God gebiedt is zijn wil. En God gebiedt ons nooit om te zondigen.

Als Paulus zegt dat we moeten veranderen door onze gezindheid te vernieuwen om zo te ontdekken en te doen wat God wil (Romeinen 12:2), bedoelt hij de bevolen wil van God en de juiste toepassing ervan op het leven. Hij bedoelt niet: probeer Gods almachtige plan te achterhalen en uit te voeren. Dat is Gods geheim. We moeten handelen volgens zijn bevolen wil maar de onafhankelijke besturing van het universum aan hem overlaten.

Laten we terugkeren naar het woord “volmaakt.” We moeten ontdekken en doen wat de wil van God is: wat is goed, welgevallig en volmaakt. Wat zegt Paulus? Hij zegt: streef ernaar achter het goede te komen en dat te doen, namelijk wat welgevallig is voor God, namelijk dat wat perfect is. Het kan niet anders zijn. God zal geen imperfectie gebieden. Zijn doel voor ons is perfectie. Inderdaad, van het begin tot het einde van de Bijbel is zijn eis voor ons perfectie.

Toen God tegen Adam zei: “Van alle bomen in de tuin mag je eten, maar niet van de boom van de kennis van goed en kwaad; wanneer je daarvan eet, zul je onherroepelijke sterven” (Genesis 2:16-17), bedoelde hij niet: “als je er een beetje van eet, zul je niet sterven,” of: “als je er maar één keer van eet, zul je niet sterven,” of: “als je een goede reden hebt, zul je niet sterven.” Hij bedoelde: volg dit gebod tot in de perfectie op anders zul je sterven.

Jezus zei: “Wees dus volmaakt, zoals jullie hemelse Vader volmaakt is” (Mattheüs 5:48). En in Romeinen 12:2 staat: Wees veranderd zodat u kan doen wat perfect is. Plaatst Paulus daarom alles van Romeinen 12 onder de noemer barmhartigheid: “Broeders en zusters, met een beroep op Gods barmhartigheid vraag ik u …” Alles wat in Romeinen 12 staat, is gebaseerd op de eerst 11 hoofdstukken van Romeinen. En die hoofdstukken gaan over Gods barmhartigheid in Christus. Dit is wat ons redt ondanks onze imperfectie. En Romeinen 6 en 7 maken duidelijk dat deze imperfectie verder gaat in ons christelijk leven.

Dus het gebod van vers 2 dat we doen wat “goed, volmaakt en welgevallig” is, werpt ons weer terug op “Gods barmhartigheid” in Christus. En deze barmhartigheid stuurt ons weer terug naar het streven naar perfecte gehoorzaamheid. Niemand kan bij het kruis staan, barmhartigheid ontvangen en nonchalant omgaan met de wil van God. Het kruis spoort ons met grote genade, hoop en vreugde aan om onze handen af te hakken, als het moet, om Christus te volgen. Laten we dus leven met het kruis voor barmhartige zegeningen, en laten we het kruis dragen in barmhartige gehoorzaamheid.

---

Noot van de vertaler

¹Bijbelteksten zijn geciteerd uit de Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 (NBV21).
² Originele titel: Romans