Destijds, toen we vrienden hadden

Uit Bijbelse Boeken en Preken

Waarom broeders nog steeds broeders nodig hebben

Mannen, herinnert u zich nog de tijd waarin we vrienden hadden?

Destijds, toen we zeer direct, eigenwijs en schaamteloos vroegen: Wil je mijn vriendje zijn? Destijds, toen we kwetsbaar en eerlijk konden zijn, en goede bekenden waren van iemand die we nu nog steeds zouden helpen. Destijds, toen we niet veel beters te doen hadden dan een balletje trappen met de jongens. Voor mij was dat toen we door voetbaltackles vuil werden van het gras, toen de garage deuken kreeg van het basketballen en zakgeld opging aan de bioscoop. Kunt u zich dat van lang geleden herinneren?

Ik bedoel die dagen van jeugdtoernooien, basketballen in de vakantie, en proberen te sjoemelen als jij je broodje pindakaas met jam bij de jongens ruilde tegen meer kipnuggets. Die logeerpartijtjes, die “meiden zijn besmettelijk … maar ergens mogen wij ze wel”-dagen. Dagen van samen ravotten en met vallen en opstaan man worden, en hun plezier delen en hun ruzie delen. Toen balspelen en fietsritjes heilige plaatsen waren om moppen te vertellen, te vertellen waarvoor je bang was, dromen waar te maken, waar vrienden broeders werden – en de vaderloze een familie vond. Weet u nog, destijds, toen we vrienden hadden.

Maar we zijn nu volwassen. We hebben banen en betalen rekeningen. Zij hebben hun vrouw en kinderen; wij hebben de onze. Schriftelijke antwoorden doen er langer over – het lijkt wel of ze per postduif worden bezorgd. Je moet het leven in je eentje uitzoeken; je bent nu een man. Trouwens, je bent niet meer wie je was. Jezus heeft je gevonden; de vriendschap kachelde achteruit. Welke partnerschap kan licht met duisternis hebben? Niet veel, ontdek je. Wat nu?

Wel, nu bent u lid van de kerk en hebt u vast en zeker goede mensen ontmoet. Dat valt niet te ontkennen. Ze zijn broeders in de diepste betekenis ervan, broeders in de Here Jezus. Maar u hebt mogelijk geen broeders gevonden in een meer functionele zin – een vriend om tijd mee te besteden, om vertrouwen in te hebben, om te steunen. Een man die u goed kent. Een man die u meer kracht in de Heer wilt geven maar ook met wie u iets onderneemt naast het bestuderen van de Bijbel. Een man die niet vastgepind is aan blokken in een kalender. Een man die u bewondert, vertrouwt en even graag mag als uw eigen ziel.

Een komiek grapte dat een van Jezus’ grootste wonderen bestond uit het hebben van twaalf volwassen, mannelijke vrienden. Wij glimlachen, en dan huiveren we. Moet zo’n relatie zo zeldzaam zijn? Geeft Gods woord ons verwachtingen dat we zo’n soort vriend moeten willen? Bidden voor zo’n soort vriend? Wensen zo’n soort vriend te zijn? Ik denk van wel.

Inhoud 1 Gezegend een broeder te hebben 2 1. Broeder voor het werk 3 2. Broeder voor de val 4 3. Broeder tegen de kou 5 4. Broeder voor de strijd 6 Voor dit leven en het volgende

Gezegend een broeder te hebben

Nadenkend over de zin van het leven, geeft de schrijver van Prediker ons een prachtig pleidooi voor broederschap, voor broederliefde.

Je kunt beter met zijn tweeën dan alleen zijn, want samen zwoegen loont. Wanneer twee vrienden samen zijn en een van beiden valt, helpt de ander hem weer overeind, maar wie alleen is en ten val komt is beklagenswaardig, want hij heeft niemand die hem op de been helpt. Wanneer je bij elkaar slaapt, geef je warmte aan elkaar, maar hoe krijgt iemand die alleen slaapt het ooit warm? En iemand die alleen is kan zich niet verdedigen wanneer hij aangevallen wordt, maar met zijn tweeën houd je stand. Een koord dat uit drie strengen is gevlochten, is niet snel stuk te trekken. (Prediker 4:9-12)¹

De wijze man laat zien dat twee beter zijn dan één, en een broederschap van drie is zelfs beter. Hij is net klaar met uitleggen dat het niet goed is voor de mens om alleen te zijn, waarbij hij het niet slechts over het huwelijk heeft maar over de mensheid (Prediker 4:7-8). We hebben broeders nodig. Het leven is dan beter. Hij geeft vier redenen waarom.

1. Broeder voor het werk

Je kunt beter met zijn tweeën dan alleen zijn, want samen zwoegen loont. (Prediker 4:9)

De eerste plek waar we de zegen van deze broederschap zien, is in ons werk. Mensen ontmoeten elkaar niet alleen in een koffiebar en praten elkaar bij over het leven; ze leven samen. Ze zwoegen met elkaar.

Ze weten dat een deel van hun bestaan als discipel bestaat uit actief, samen zwoegen. Jezus heeft een juk, en deze broeders willen die schouder aan schouder trekken. En als ze dat doen, krijgen ze een goede beloning voor hun zwoegen. Door samen te trekken helpen ze elkaar om betere mannen, discipels, echtgenoten, vaders, arbeiders en buren te worden. Ze dienen in de kerk, gebruiken hun talenten, houden elkaar scherp, vullen hun handen met de goede werken die God hen voorbereidde – samen. In plaats van zo’n investering zien als een afleiding van hun andere plichten, weten ze dat hen een goede beloning wacht aan de andere kant van hun gezamenlijke arbeid. Ze zien betere resultaten dan wanneer ze alleen in hun schulp blijven.

2. Broeder voor de val

Je kunt beter met zijn tweeën dan alleen zijn, … wanneer … een van beiden valt, helpt de ander hem weer overeind, maar wie alleen is en ten val komt is beklagenswaardig, want hij heeft niemand die hem op de been helpt. (Prediker 4:9-10)

Hoeveel Christelijke mannen liggen op de grond, gevallen, zonder dat er iemand is om te helpen? Deskundig stelt George Whitefield² het volgende:

Wanneer we bedenken hoe vatbaar we zijn om in onze oordelen de fout in te gaan, en zonden te begaan tijdens onze daden; en hoe onbekwaam, ten minste hoe onwillig, om onze eigen dwalingen te zien of te corrigeren; wanneer we overwegen hoezeer de wereld bereid is om ons in onze fouten te vleien, en hoe weinig er zo vriendelijk zijn om ons de waarheid te vertellen; wat een onschatbare privilege moet het zijn om een groep eerlijke, weloverwogen, hartige vrienden om ons heen te hebben, die voortdurend onze zielen in de gaten houden, om ons te informeren waar we falen, en ons te waarschuwen opdat we in de toekomst niet nog een keer die fout maken. Jazeker, het is zo’n privilege … we zullen de waarde ervan nooit doorgronden totdat we glorieus worden.

Goede broeders zijn Gods handen die ons op de been helpen. Als we falen, als we zondigen, als we het verkeerde pad met ernstige gevolgen nemen, dan strekken zij hun handen naar beneden om ons weer op de voeten te brengen. Ze komen naar ons als we aan de grond zitten. Ze luisteren. Ze bieden verbetering. Ze bidden met ons. Zij pleiten voor inkeer en wijzen ons op Christus en zijn waardevolle beloften. En als het leven zorgt dat we krom van de pijn zijn, met een gebroken hart en niet in staat op te staan, zijn ze er weer. Ze huilen met ons, en wij met hen. Wee ons als we vallen en blijven vallen in onze huwelijken, onze privélevens, ons vaderschap, onze roepingen, of als we een gebroken rib oplopen van een stomp die we niet aan zagen komen – en er is geen broeder in de buurt om ons weer op de been te helpen.

3. Broeder tegen de kou

Wanneer je bij elkaar slaapt, geef je warmte aan elkaar, maar hoe krijgt iemand die alleen slaapt het ooit warm? (Prediker 4:11)

Stel u twee reizigers onderweg voor. De nacht is koud, en een pelgrim kan samengekropen met een kameraad, het warmer hebben. Speciaal tijdens koude nachten kan een broeder die je helpt warm te blijven, het verschil uitmaken tussen leven en dood.

In die hogere betekenis hebben onze zielen de spirituele warmte van andere mannen nodig. Zelfs verloste harten worden koud wanneer ze eenzaam zijn. We gaan door een winterse wereld. Hoe kunnen we warm blijven tot het einde? Hoe vermijden we afkoeling tijdens lijden, zonde of verwarring? Hoe blijven we boven die kamertemperatuur-religie die zoveel naar de ondergang heeft geleid? Hoe kan iemand in eenzaamheid warm blijven?

Op deze reis hebben we echte broeders nodig, die branden met ware passie voor Christus en zijn koninkrijk. We hebben hen nodig, en zij ons. Goede broeders verwarmen ons op koude en levenloze dagen, en voegen hun warmte toe zodat ons geloof niet bevriest. In de woorden van Rafiki: “Als je snel wilt, ga alleen. Daar is de weg. En daar ga je! Maar als je ver wilt komen, gaan we samen.”

4. Broeder voor de strijd

Je kunt beter met zijn tweeën dan alleen zijn, … iemand die alleen is kan zich niet verdedigen wanneer hij aangevallen wordt, maar met zijn tweeën houd je stand. Een koord dat uit drie strengen is gevlochten, is niet snel stuk te trekken. (Prediker 4:9, 12)

Velen onder ons zoeken niet naar zulke broeders en vasten niet voor zulke broeders omdat we niet weten wie van plan zijn ons aan te vallen. We weten niet welke Filistijnen, welke legers, welke dieven en vijanden er staan tussen ons en Christus’ koninkrijk. Als je voor je kijkt en een weide vol bloemen op je pad ziet, heb je waarschijnlijk geen mannen nodig, maar als je voor je kijkt en een legioen spirituele machten ziet, dat erop uit is jou te vernietigen, wat zou je er dan voor over hebben om een Aragorn en Legolas aan je zijde te hebben?

Broeders, we gaan er tegenaan, zegt Whitefield,

met “tienduizend voor de confrontatie met die op ons af komende twintigduizend vijanden;” als mensen die “worstelen met niet alleen vlees en bloed maar tegen vorstendommen, tegen machten, en spirituele verdorvenheden in hogere sferen.” En vertel me dan, allen die God vrezen, dat het geen onschatbaar privilege is om in permanent gezelschap te zijn van medestrijders die elkaar scherp houden en aanmoedigen om stand te houden, de gelederen te sluiten, en manhaftig de kapitein van onze redding te volgen, ook al is het door een zee van bloed?

U zult nooit komen tot overschatting van Gods gave aan u, bestaande uit een man die steeds moediger wordt des te meer er behoefte aan is – een broeder die steeds meer bereid is om u te begeleiden als het verderop meer en meer van de vijanden wemelt. Hij is hiervoor gebouwd: “Een vriend is je altijd toegedaan, je broer is geboren om te helpen in tijden van nood” (Spreuken 17:17). En wanneer je twee van zulke mannen om je heen hebt – moge wat er ook in het verschiet ligt, oppassen!

Voor dit leven en het volgende

Wat concluderen wij? Velen onder ons zijn minder effectief voor Christus, vervallen aan verdriet of zonde en zijn niet in staat om op te staan, zijn afgekoeld in hun genegenheid voor Gods glorie en de zielen van anderen, en worden ook steeds vaker overgehaald door Satan, aardse begeerten en de wereld. En waarom? Omdat we geen broeder of twee aan onze zijde hebben.

Twee zijn beter dan een, drie beter dan twee, en toch zien we verspreid over het hele oorlogsgebied, eenzame gezinsgeneraals – goede mannen, Gods mannen, eenzame mannen. Ze ontberen geen dingen om te doen maar vrome mannen om enkele van die dingen samen te doen. Om mee op jacht te gaan, samen te eten, samen naar de wedstrijd te kijken, oefeningen mee te doen, samen Gods woord te bestuderen, samen het evangelie te verspreiden, samen een veranda te bouwen, of een onderneming mee te starten.

Frodo heeft Sam nodig; Harry heeft Ron nodig; David heeft sterke mannen nodig; Jonathan zijn wapendrager. Zelfs Jezus, die zijn unieke pad in eenzaamheid moest eindigen, koos er toch voor om kostbare momenten op aarde door te brengen met zijn twaalf. Verdeel en heers is nog steeds een effectieve krijgslist van de vijand. Maar wat kun je eraan doen? Wat als je niet zo’n broeder hebt maar deze wel wenst?

U kunt bidden. U kunt wekelijks tijd vrijmaken voor deze relaties. U kunt op zending gaan en zien welke broeders er aan uw zijde komen om mee te strijden. Een andere strategie die ik geprobeerd heb: wees zelf zo’n soort man. Aarzel niet lang om te gaan samenwerken, op te beuren, te verwarmen, en te vechten naast andere mannen. Doe dat, en ik wed dat u uw machtige mannen toch zult vinden. Dus, wie kunt u deze week in z’n kracht zetten voor de Heer?

Vergeet ondertussen, terwijl u wacht, niet om die broederschap te waarderen boven alle andere. Jezus strekt nog steeds zijn hand uit naar ons als discipelen en zegt: “Dat zijn … mijn broers. Want ieder die de wil van mijn Vader in de hemel doet, is mijn broer” (Mattheüs 12:49-50). De Geest van Christus overbrugt de verdeeldheid en woont in ons. Het kan, eventueel, dat u deze broeders nog niet heeft omdat God wil dat u oprecht waardeert dat Christus in u werkt, Christus u stimuleert, Christus uw ziel verwarmt, en Christus met u strijdt. Gezegend is de man die leert – zelfs tussen goede broeders – om geheel te bouwen op deze Vriend.

Noot van de vertaler

¹ Bijbelteksten zijn geciteerd uit de Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 (NBV21)
² Engelse evangelische predikant: 1714-1770