Waarom we vreugdvol kunnen zijn tijdens het lijden

Uit Bijbelse Boeken en Preken

1 Petrus 4:12-19¹

Geliefde broeders en zusters, wees niet verbaasd over de vuurproef die u ondergaat; er overkomt u niets uitzonderlijks. Hoe meer u deel hebt aan Christus’ lijden, des te meer moet u zich verheugen, en des te uitbundiger zal uw vreugde zijn wanneer zijn luister geopenbaard wordt. Als u gehoond wordt omdat u de naam van Christus draagt, prijs u dan gelukkig, want dat betekent dat de Geest van God in al zijn luister op u rust. Laat niemand van u moeten lijden omdat hij een moordenaar is, een dief, misdadiger of onruststoker. Maar als u lijdt omdat u christen bent, schaam u dan niet en draag uw lot tot Gods eer. Besef goed dat de tijd van het oordeel is aangebroken. Dat oordeel begint bij Gods eigen mensen. Als het bij ons begint, hoe zal het dan aflopen met hen die weigeren het evangelie van God te gehoorzamen? Als de rechtvaardige al ternauwernood gered wordt, hoe zal het dan gaan met de goddeloze en de zondaar? Daarom moeten allen die lijden omdat God dat wil, het goede blijven doen en hun leven in handen leggen van de trouwe schepper.

Inhoud 1 Lijden en christelijk hedonisme 2 Een verhaal over een vreugde-zoekende zendingsgezin 3 Blijf vreugdevol: Zes redenen om zo te zijn 4 1. Geen verrassing maar een plan 5 2. Bewijs van eenwording met Christus 6 3. Een middel om meer vreugde te verkrijgen in de glorie 7 4. De Geest van de glorie en van God rust op u 8 5. Verering van God 9 6. Gods trouw om voor uw ziel te zorgen

Lijden en christelijk hedonisme

Mogelijk vindt u het vreemd dat 1 Petrus een van mijn favoriete Bijbelboeken is – aangezien het vooral gaat over het lijden en hoe te leven binnen een vijandige cultuur terwijl ik een volwaardige, pure, rotsvaste christelijke hedonist ben. Maar het is niet vreemd voor mensen die lang genoeg geleefd hebben om te begrijpen wat Paul Brand, de zendeling-chirurg in India, schreef in zijn boek: Pijn: De gave die niemand wil².

Ik ben gaan inzien dat pijn en plezier bij ons niet als tegengestelden bestaan maar als een Siamese tweeling, op vreemde wijze verenigd en onderling verstrengeld. Bijna alle herinneringen aan spontane blijdschap zijn eigenlijk verbonden met minstens één element van pijn of worsteling. (Christianity Today, 10 januari 1994, pagina 21)

Ik heb nooit iemand horen zeggen: “De intenste, meest bijzondere en bevredigende vreugdes in mijn leven komen in tijden van aanhoudende voorspoed en aardse comfort.” Niemand zegt zoiets. Het is niet waar. Wat wel waar is, is wat Samuel Rutherford zei toen hij in de kelders der beproeving was gestopt: “De Grote Koning heeft zijn wijn daar opgeslagen” – niet op de binnenplaats waar de zon schijnt. Wat waar is, is wat Charles Spurgeon zei: “Zij die duiken in de zee der beproeving halen zeldzame parels naar boven.”

Christelijke hedonisten zijn bereid alles te doen om de wijn van de Koning en de zeldzame parels te bemachtigen – ze gaan zelfs naar de kelders van het lijden en duiken in de zee der beproeving. En daaraan kunt u zien dat het niet vreemd is dat we houden van de brief van 1 Petrus – een handboek voor Christelijke vervolging en martelaarschap.

Een verhaal over een vreugde-zoekende zendingsgezin

Toen Bernie May hoofd van Wycliffe Bible Translators was, bezocht hij een jong gezin in een moslimnatie. Die hadden daar drie jaar gewerkt met een groep van 100.000 mensen die nooit van Christus hadden gehoord. Dit koppel had drie kinderen jonger dan vijf jaar.

De baby zat onder de rode vlekken, sommige leken geïnfecteerd. Ik vroeg of het kind waterpokken had. “Nee, dat zijn mierenbeten,” zei de moeder. “Het lukt ons niet om de mieren van hem af te houden. Uiteindelijk zal hij er immuun voor worden.”

Bernie May schreef:

In een moment van eerlijkheid bekende ze dat ze zich schuldig voelde omdat ze erg last had van stress. Stress! Zij en haar jonge man kwamen vanuit het midden van de Verenigde Staten. Nu leven ze op een plek waar de temperatuur de meeste tijd van het jaar hoger dan de lichaamstemperatuur is. De kinderen zitten onder de beten; dichtbij woedt een oorlog; hun helpers zijn in gevaar omdat ze vrienden van hen zijn; velen in de dorpen lijden onder honger en ziekte; ze kunnen zelfs niet hun aanhangers laten weten wat ze doen zodat die zouden kunnen bidden voor hen omdat ze in een “hachelijk” gebied verblijven – en zij voelt zich schuldig vanwege de stress waaronder ze gebukt gaat.

Ik vertelde haar dat ze alle recht had om zich gestrest te voelen. Ik was daar slechts drie dagen en ik begon al ontregeld te raken.

Toch was dit toegewijd jonge paar aan het lachen, maakte grappen en zat vol met de vreugde van de Heer. (Brief van Bernie May, januari 1990)

1 Petrus is een brief die vooral gaat over hoe je zo kunt zijn. De tekst van vandaag legt ons eigenlijk op om zo te zijn en geeft op z’n minst zes redenen waarom we dat zouden moeten en kunnen zijn.

Blijf vreugdevol: Zes redenen om zo te zijn

Het gebod kan worden aangetroffen in vers 13: “Hoe meer u deel hebt aan Christus’ lijden, des te meer moet u zich verheugen.” U moet zich verheugen. Als u in de kelders van het lijden gegooid wordt, blijf u verheugen. Wanneer u in de zee der beproeving duikt, blijf u verheugen. Eigenlijk is het, blijf u verheugen niet ondanks maar dankzij de beproeving. Dit is niet een advies tussen neus en lippen door over de kracht van positief denken. Dit is een uiterst radicale, abnormale, bovennatuurlijke manier om op lijden te reageren. Dat ligt niet in onze macht. Het is niet om zelf de eer te krijgen. Het is de manier waarop geestelijke vreemdelingen en bannelingen op aarde leven voor de glorie van de grote Koning.

“Reken het allemaal tot vreugde als u allerlei beproevingen op uw pad tegenkomt,” is een stom advies op één ding na – God. Petrus geeft zes redenen waarom we “ons kunnen blijven verheugen” als het lijden daar is. Die hebben allemaal een link met God.

1. Geen verrassing maar een plan

Blijf u verheugen want het lijden is geen verrassing maar een plan.

Vers 12: “Geliefde broeders en zusters, wees niet verbaasd over de vuurproef die u ondergaat; er overkomt u niets uitzonderlijks.”

Dat is niet raar. Dat is niet absurd. Dat is niet zinloos. Het is doelgericht. Het is voor uw beproeving. Kijk eens naar vers 19: “Daarom moeten allen die lijden omdat God dat wil, het goede blijven doen en hun leven in handen leggen van de trouwe schepper.” “Omdat God dat wil.” Lijden is niet buiten de wil van God om. Het maakt deel uit van Gods wil. Dat is waar ook al is Satan mogelijk de directe veroorzaker. God is almachtig over alle dingen, inclusief ons lijden en inclusief Satan.

Hoe dan? Met welk doel? Vergelijk de verzen 12 en 17. Vers 12, wees niet verbaasd over uw “vuurproef.” In vers 17 staat: “Besef goed dat de tijd van het oordeel is aangebroken. Dat oordeel begint bij Gods eigen mensen. Als het bij ons begint, hoe zal het dan aflopen met hen die weigeren het evangelie van God te gehoorzamen?” Het punt is dat Gods oordeel de hele aarde beslaat. De kerk ontkomt daar niet aan. Als het vuur van het oordeel brandt in de kerk is dat een testend, beproevend, zuiverend vuur. Als het in de wereld brandt, doet het ontwaken of vernietigt het.

Vers 18: “Als de rechtvaardige al ternauwernood gered wordt, hoe zal het dan gaan met de goddeloze en de zondaar?” Gelovigen moeten door de vuurproef van Gods oordeel – niet omdat hij ons haat maar omdat hij van ons houdt en onze reinheid wil. God haat zonde zozeer en houdt zo van zijn kinderen dat hij ons geen pijn bespaart om ons te ontdoen van wat hij haat.

Dus reden nummer een is dat lijden geen verbazing opwekt; het is gepland. Het is een test. Het is zuiverend vuur. Het beproeft en bekrachtigt het ware geloof, en het verslindt “geloof voor de bühne.”

Alexander Solzhenitsyn was lange tijd onder de indruk van het geduld en het langdurig lijden van Russische gelovigen. Op een nacht in een Siberische gevangenis stond Boris Kornfeld, een Joodse arts, Solzhenitsyn bij en vertelde hij hem het verhaal van zijn bekering tot Christus. Diezelfde nacht werd Kornfeld doodgeknuppeld. Solzhenitsyn zei dat Kornfelds laatste woorden waren “schrijf het aan me toe als een erfenis … Pas toen ik op het rottend stro van de gevangenis lag, voelde ik in mezelf de eerste roerselen van het goede … Zij gezegend gevangenis omdat je mijn leven was.”

We hebben sterke hoop, daarom, dat al het lijden in onze eigen dagen velen puurheid en leven brengt. Lijden wekt geen verbazing; het is doelgericht.

2. Bewijs van eenwording met Christus

Blijf u verheugen want uw lijden als een christen is een bewijs voor uw eenwording met Christus.

Vers 13a: “Hoe meer u deel hebt aan Christus’ lijden, des te meer moet u zich verheugen.” Met andere woorden, al uw lijden is niet puur de uwe. Het is ook van Christus. Dat is reden om u te verheugen want het betekent dat u met Christus bent verenigd.

Joseph Tson, een Roemeense predikant die opstond tegen Ceausescu’s onderdrukking van het christendom, schreef:

Deze eenwording met Christus is het mooiste onderwerp in het christenleven. Het betekent dat ik hier geen eenzame strijder ben: Ik ben een verlenging van Jezus Christus. Toen ik in Roemenië in elkaar werd geslagen, leed Hij in mijn lichaam. Het is niet mijn lijden: Ik had slechts de eer om te delen in Zijn lijden. (ongedateerde uitgave: “Een theologie van het martelaarschap”³)

Blijf u verheugen want uw lijden als een christen is niet puur de uwe maar die van Christus en het levert bewijs van uw vereniging met hem.

3. Een middel om meer vreugde te verkrijgen in de glorie

Blijf u verheugen want deze vreugde zal zorgen voor versterking van uw garantie dat wanneer Christus komt in glorie, u voor altijd met hem blij zult zijn.

Vers 13b: “[Hoe meer u deel hebt aan Christus’ lijden,] des te meer moet u zich verheugen, en des te uitbundiger zal uw vreugde zijn wanneer zijn luister geopenbaard wordt.” Merk op: blijf u nu verheugen zodat u zich dán ook verheugt. Onze vreugde tijdens het huidig lijden is het middel om voor de tijd die komt vreugde te verkrijgen, duizendvoudig in de glorie.

Eerst is er het lijden, dan is er de glorie. 1 Petrus 1:11: “Christus’ Geest … voorzegde dat Christus zou lijden en daarna in Gods luister zou delen” (conform 5:1). Paulus zei: “Want wij delen in zijn lijden om ook met Hem te kunnen delen in Gods luister.”⁴ Eerst het lijden en dan de glorie – beide voor Jezus en voor zij die verenigd zijn met hem.

Wanneer we verbitterd raken door het leven en de pijn die het ons brengt, bereiden we ons niet voor op de vreugde tijdens de openbaring van Christus’ glorie. Blijf u verblijden in het huidig lijden zodat u zich uitbundiger kunt verheugen wanneer zijn luister geopenbaard wordt.

4. De Geest van de glorie en van God rust op u

Blijf u verheugen tijdens het lijden want dan rust de Geest van de glorie en van God op u.

Vers 14: “Als u gehoond wordt omdat u de naam van Christus draagt, prijs u dan gelukkig, want dat betekent dat de Geest van God in al zijn luister op u rust.”

Dit betekent dat in het uur van de grootste beproeving er een grote troost is. Tijdens enorm lijden op aarde is er enorme steun vanuit de hemel. U denkt nu misschien dat u het niet zult kunnen verdragen. Maar als u in Christus bent, zult u in staat zijn het te dragen want hij zal tot u komen en op u rusten. Zoals Rutherford zei, de Grote Koning heeft zijn beste wijn opgeslagen in de kelder der beproeving. Hij haalt dat niet op om het te serveren met chips en op zonnige middagen. Hij bewaart het voor extreme omstandigheden.

Wanneer u zegt: “Hoezo?” – de Geest van de glorie en van God rust op mij tijdens het lijden – is het antwoord eenvoudigweg dit: je zult het ontdekken als je het nodig hebt. De Geest zal voldoende glorie onthullen en voldoende van God om uw ziel te bevredigen en u erdoorheen te helpen.

Streef ernaar vroom te zijn; streef ernaar om de waarheid te brengen; streef ernaar te getuigen; en ga risico’s niet uit de weg. En vroeg of laat zult u merken dat de Geest van de glorie en van God op u rust tijdens het lijden.

5. Verering van God

Blijf u verheugen tijdens het lijden want dat vereert God.

Vers 16: “Maar als u lijdt omdat u christen bent, schaam u dan niet en draag uw lot tot Gods eer.”

Verering van God betekent dat u met uw daden en houding laat zien dat God voor u glorieus is – dat hij waardevol, dierbaar, begeerlijk en bevredigend is. En de grootste manier om te laten zien dat iemand uw hart tevredenstelt, is u te blijven verheugen in diegene als alle andere steun voor uw tevredenheid wegvalt. Als u zich blijft verheugen in God temidden van het lijden, laat dat zien dat God, en geen andere dingen, de grote bron van uw vreugde is.

Eerder noemde ik al Paul Brand – de zendeling-chirurg in India. Hij vertelt het verhaal van zijn moeder die een zendeling in India was en die iets deed wat symbool stond voor een leven gewijd, via het lijden, aan de eer van God en niet aan haarzelf. Dr. Brand schrijft:

Voor Moeder was pijn een constante begeleider, als een offer. Ik zeg het vriendschappelijk en met liefde, maar op hoge leeftijd had Moeder nog maar weinig fysieke schoonheid overgehouden. De ruwe omstandigheden gecombineerd met dat ze soms lelijk valt, en haar strijd tegen tyfus, dysenterie en malaria hebben van haar een dunne, voorovergebogen oud vrouwtje gemaakt. Jarenlange blootstelling aan wind en zon heeft van haar gezichtshuid leer gemaakt en het gerimpeld met groeven zo diep en veelvuldig als ik op het gezicht van een mens nog nooit eerder had gezien ... Moeder wist dat als geen ander – de laatste 20 jaar van haar leven weigerde ze om een spiegel in huis te hebben. (Christianity Today, 10 januari 1994, pagina 23)

Twintig jaar evangelisatie zonder spiegel. Snapt u hem? Zij was de spiegel. God was het licht en de glorie.

6. Gods trouw om voor uw ziel te zorgen

Ten slotte, blijf u verheugen want uw Schepper is trouw in het zorgen voor uw ziel.

Vers 19: “Daarom moeten allen die lijden omdat God dat wil, het goede blijven doen en hun leven in handen leggen van de trouwe schepper.”

De niveaus van lijden en de soorten beproevingen zullen voor elk van ons anders zijn. Maar één ding zullen wij allemaal gezamenlijk hebben totdat Jezus komt: we zullen allemaal sterven. We zullen aankomen bij dat ontzagwekkend moment van de afrekening. Als u de tijd heeft, zult u uw hele leven voor u zien terwijl u zich afvraagt of het goed besteed is. U zult huiveren bij de onbeschrijfelijke waarheid dat over een paar momenten u voor God zult staan. En het lot van uw ziel zal dan onomkeerbaar zijn.

Zult u zich op dat uur verheugen? Dat zult u als u uw ziel toevertrouwt aan een loyale Schepper. Hij schiep uw ziel voor zijn glorie. Hij is trouw aan die glorie en aan allen die daarvan houden en daarvoor leven. Nu is de tijd om te laten zien waar uw schat zich bevindt – in de hemel of op aarde. Nu is de tijd om te stralen met de glorie van God. Vertrouw op hem. En blijf u verheugen.

---

Noot van de vertaler

¹ Bijbelteksten zijn geciteerd uit de Nieuwe Bijbelvertaling van 2021 (NBV21)
² Originele titel: Pain: The Gift Nobody Wants
³ Originele titel: A Theology of Martyrdom
⁴ Romeinen 8:17b